เอเชียเป็นดินแดนแห่งความแตกต่าง ในมุมหนึ่งก็จะมีการกินดีอยู่ดี ซึ่งนำไปสู่โรคอ้วน หรือปัญหาน้ำหนักเกินซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ในหมู่คนเอเชีย แต่ขณะเดียวกัน ก็มีรายงานพ้องตรงกันมากมายว่าปัญหาเรื่อง “ความหิวที่แฝงเร้น” ซึ่งก็คือ การขาดธาตุอาหารที่ร่างกายจำเป็นต้องใช้ ยังคงเป็นปัญหาต่อสุขภาพของคนเอเชียอย่างต่อเนื่อง

โรคโลหิตจางเนื่องจากขาดธาตุเหล็ก อาจเป็นอาการที่พบมากที่สุดในเรื่องของการขาดธาตุอาหารรองที่พบในเอเชีย และเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพียงทวีปเดียวเราพบว่าเกิดกับผู้หญิงและเด็กมากถึง 600 ล้านคน  ผลที่เกิดจากโลหิตจาง เนื่องจากขาดธาตุเหล็กนี้ ทำให้อัตราการตายของแม่และเด็กสูงขึ้น ความสามารถในขบวนการเรียนรู้จำกัด รวมจนถึงระบบภูมิคุ้มกันโรคต่ำ ระดับความสามารถของร่างกายในการทำหน้าที่ต่าง ๆ ก็ลดลงด้วย

การต่อสู้การขาดธาตุอาหารรองจะต้องทำในหลายทิศทาง วิธีการหนึ่งก็คือการเติมสารอาหารลงในอาหารที่มีการบริโภคกันบ่อยๆ และประชากรเป็นจำนวนมากนิยมกิน มีการค้นพบกลยุทธที่ใช้ได้ผลดีในประเทศที่พัฒนาแล้ว เมื่อประมาณต้นศตวรรษที่ผ่านมา ในยุโรปและอเมริกา พบว่าอัตราการขาดธาตุอาหารรองลดลงมาก เมื่อมีการเติมสารอาหารลงในอาหารหลักที่กินกันเป็นประจำ เช่น แป้งขนมปัง และผลิตภัณฑ์จากข้าวสาลี

การเติมสารอาหารในประเทศในเอเชีย

เนื่องด้วยประโยชน์ที่จะได้รับอย่างมหาศาลนี้เอง รัฐบาลของแต่ละประเทศในเอเชียได้ใช้วิธีการต่าง ๆ เพื่อที่จะเติมสารอาหารรองที่จำเป็นลงในอาหาร แต่ละประเทศใส่ในอาหาร แตกต่างกันไปแล้วแต่ความนิยมและอุปนิสัยการกินของคนในประเทศ

ในประเทศมาเลเซีย มีการเติมวิตามิน เอ และ ดี ลงในมาการีน ซึ่งคนนิยมใช้แทนเนยกันในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ นมข้นหวานคนจะใช้กันเยอะมากในการชงเครื่องดื่มต่าง ๆ รัฐบาลก็เลยให้เติมวิตามินเอลงไป

หลังจากที่มีการสำรวจเขตชุมชน ชนบทในซาราวัคช่วงปี พ.ศ. 2513- พ.ศ. 2523 พบตัวเลขที่ค่อนข้างน่าตกใจว่ามีผู้คนมีอาการขาดธาตุไอโอดีนกันมาก รัฐบาลจึงสั่งนำเกลือไอโอดีน เข้ามาในซาราวัคเมื่อปี พ.ศ. 2525 การตรวจสอบต่อมา พบว่าประชาชนบริโภคเกลือไอโอดีน จากร้อยละ 28 ในปี 2531 เพิ่มเป็นร้อยละ 65 ในปี 2538

ในประเทศไทย เรามีโครงการเติมวิตามินเอ, ธาตุไอโอดีน และธาตุเหล็ก ลงในซองเครื่องปรุงของบะหมี่สำเร็จรูป มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ซึ่งสารอาหารที่เติมลงไปนี้เป็นปริมาณ 1 ใน 3 ของที่ร่างกายต้องการต่อวัน ในปัจจุบันร้อยละ 80 ของบะหมี่สำเร็จรูปในประเทศไทยอยู่ในโครงการเติมสารอาหารนี้ ตามการเชิญชวนของรัฐบาล

ในประเทศฟิลิปปินส์ มีโครงการเสริมวิตามินเอ ลงในมาการีน แบบสมัครใจ โดยการสนับสนุนอย่างมหาศาลจากรัฐบาล รวมถึงความตระหนักของผู้บริโภคเอง จึงทำให้ประชากรจำนวนมากหันมาบริโภคมาการีน      เสริมวิตามินเอกันมากขึ้น แม้กระทั่งในกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ซึ่งถือเป็นกลุ่มที่น่าจะได้รับประโยชน์มากที่สุด การศึกษาในชุมชนที่มีผลกระทบ แสดงให้เห็นว่า การกินมาการีนทำให้ระดับวิตามิน เอ ในเด็กเพิ่มขึ้น ผู้ผลิตเองก็ลดขนาดของสินค้าเพื่อให้ราคาถูกลงจะได้แน่ใจว่าประชากรในกลุ่มผู้มีรายได้น้อย สามารถซื้อหามารับประทานได้

ในฟิลิปปินส์ ยังมีโครงการข้าวเสริมธาตุเหล็ก เพื่อลดความรุนแรงของโรคโลหิตจาง เนื่องจากการขาดธาตุเหล็กในประชากร

ประเทศจีน เลือกใช้วิธีการต่างออกไปในการลดโรคโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก โดยเดินตามงานวิจัยที่นำโดย Dr.Junshi Chen แห่งวิทยาลัยเวชศาสตร์ป้องกัน (Chinese Academy for Preventive Medicine) และสถาบัน International Life Sciences Institute Focal Point China ประเทศได้เริ่มต้นโครงการขนาดใหญ่ร่วมมือกับผู้ผลิตซอสถั่วเหลืองจำนวนมาก โดยการสนับสนุนจากโครงการ GAIN เพื่อผลิตซอสถั่วเหลืองเสริมธาตุเหล็ก ในปริมาณที่มากพอเพียง ต่อการบริโภคของพลเมืองทั้งประเทศ โครงการนี้เริ่มเห็นถึงความเป็นไปได้แล้ว การศึกษานำร่อง ซึ่งทำในพื้นที่ที่มีประชากรเป็นโรคโลหิตจางสูง พบว่าเมื่อตรวจร่างกายเด็กนักเรียนที่บริโภคซอสถั่วเหลืองเสริมธาตุเหล็ก จะพบว่ามีปริมาณธาตุเหล็กสูงกว่ากลุ่มที่มิได้บริโภค

นวัตกรรมการเสริมสารอาหารรอง

การเติมสารอาหารรองลงในอาหารระหว่างขบวนการผลิต ไม่ใช่วิธีเดียวที่เราทำได้ เราสามารถทำได้จากภายในโดยการเสริมธาตุอาหารทางชีวภาพ (Biofortification) วิธีหนึ่งที่ทำกัน ก็โดยใช้เทคโนโลยีชีวภาพ เพื่อสร้างพันธุ์พืชที่มีสารอาหารที่ต้องการ   อยู่ภายในพืชนั้นเลย  โครงการหนึ่งซึ่งถือว่าก้าวหน้ามากที่สุดขณะนี้ คือ ข้าวทอง (Golden Rice)ซึ่งคือข้าวที่มีวิตามินเอและยังมีพัฒนาวิตามินเอกับพืชอื่น ได้แก่มัสตาร์ด,คาโนลา,มันเทศ ,ข้าวฟ่าง และมันสำปะหลัง รวมทั้งการเติมธาตุเหล็กและสังกะสีลงในข้าวและพืชตระกูลถั่ว

สถาบันวิจัยนโยบายอาหารนานาชาติ (The International Food Policy Research Institute) ได้เริ่มโครงการสนับสนุนนักปรับปรุงพันธุ์พืช (ผู้ที่พัฒนาพืชพันธุ์ใหม่ ให้ทำการวิจัยและพัฒนาพืชอาหารหลักเพื่อหาพันธุ์ที่มี เกลือแร่และวิตามินสูง พืชเป้าหมายได้แก่ wheat, ข้าวโพด,  มันสำปะหลัง, ถั่ว และสารอาหารเป้าหมายคือ ธาตุเหล็ก, สังกะสี, วิตามินเอ และมันสำปะหลัง มีสารอาหารเป้าหมาย คือ ไอโอดีน

 สรุป

มีการประมาณการณ์กันว่า มีประชากรโลกถึง 2 พันล้านคน หรือ 1 ใน 3 ของประชากรโลกทั้งหมด ต้องทนทุกข์ทรมานกับอาการขาดสารอาหารรอง รัฐบาลได้ประกาศตั้งแต่ปี 2533 และ ปี 2535 ว่าจะกำจัดอาการขาดไอโอดีน และวิตามินเอของประชาชนในชาติ ให้หมดสิ้นในปี พ.ศ. 2543 แต่ปรากฎว่ายังไม่บรรลุเป้าหมาย การต่อสู้เรื่องการขาดสารอาหารรองนั้นจำเป็นอย่างยิ่งที่ฝ่ายรัฐจะต้องมีความตั้งใจจริง, ร่วมมือกับฝ่ายเอกชนด้านอุตสาหกรรมอาหาร และผู้บริโภคเองก็ต้องมีความตระหนักอย่างถูกต้องด้วย

 การบริโภคเพื่อให้ได้สารอาหารอุดมเต็มที่ อาจด้วยการเสริมทั้งการใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารแบบเม็ดก็ตาม แต่มีรายงานทั่วโลกว่า การเติมสารอาหารลงในอาหารที่คนกินเป็นประจำ มีบทบาทสำคัญในการเอาชนะปัญหาการขาดสารอาหารรอง