<% Dim Conn, dbPath dbPath = "D:\inetpub\wwwroot\bongologic\fpdb\afic_up.mdb" Set Conn = Server.CreateObject("ADODB.Connection") Conn.Open "PROVIDER=MICROSOFT.JET.OLEDB.4.0;DATA SOURCE=" & dbPath Set Session("_conn") = conn %> <% sqlArtDetails = "SELECT * FROM t_Articles Where Article_ID = "& Request.QueryString("ArtID")&"" Set rsArtDetails = Server.CreateObject("ADODB.Recordset") rsArtDetails.Open sqlArtDetails, conn, 3, 3 %> การรับประทานอาหารนอกบ้าน การควบคุมน้ำหนักและวิธีการเลือกรับประทานอาหาร AFIC
   
Home Page
Food Facts Asia: 3x year resource newsletter, which features articles on current nutrition, food safety and science communication topics for use by journalists, health professionals, students and interested consumers.
AFIC leaflets, posters and brochures available for download
AFICNews: AFIC's monthly e-bulletin provides updates on regional events, the latest AFIC resources and analysis of recent news coverage of food safety and nutrition topics and issues.
Press Centre: Recent press releases and guidelines on where to go for more information.
Contact Us: Click here to request copies of AFIC publications, or to be added to AFIC's mailing list.
 
 

More AFIC Links

 
   
   


 
 
 

     

Journalist access

to expert database

 
การรับประทานอาหารนอกบ้าน การควบคุมน้ำหนักและวิธีการเลือกรับประทานอาหาร
FFA Issue 26 Eating Out of Home, Weight Management and How We Make Food Choices
28 เมษายน 2549

 

การเพิ่มปริมาณอาหารรับประทานและการรับประทานอาหารนอกบ้านที่สัมพันธ์กับโรคอ้วน ได้ปรากฏตามสื่ออย่างแพร่หลายและในหมู่ผู้ผู้บริโภค แม้ว่าการรับประทานอาหารและเครื่องดื่มนอกบ้าน ทำให้ชีวิตเรียบง่ายและสะดวกสบาย แต่ผู้บริโภคทั่วโลกยังสองจิตสองใจระหว่างการไม่ต้องเสียเวลากับการทำอาหารและเก็บกวาดกับความกังขาว่าการรับประทานอาหารนอกบ้านอาจจะไม่ถูกสุขอนามัยเท่ากับอาหารที่ปรุงเองที่บ้าน ยิ่งกว่านั้น ยังเห็นได้ชัดว่าผู้บริโภคเข้าใจผิดเกี่ยวกับวิธีการควบคุมน้ำหนักตัวและการดูแลรักษาสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว

การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพทั่วโลกด้านอุปนิสัยและการเรียนรู้ด้านการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่อาจช่วยให้เกิดความเข้าใจด้านสุขอนามัยชุมชนต่ออัตราที่เพิ่มขึ้นของโรคอ้วนและการมีน้ำหนักตัวมากเกิน

ผลการวิจัยพบข้อบ่งชี้สำคัญ 2 ประการจากการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพกับกลุ่มผู้บริโภคประมาณ 330 คน จากแหล่งข้อมูล 21 แห่ง ซึ่ง เอซี เนลเซน (AC Nielsen) ได้ทำการวิจัยเกี่ยวกับการสร้างอุปนิสัยด้านการรับประทานอาหารและเครื่องดื่มนอกบ้านว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร จากการวิจัย พบว่า

ประการแรก  จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า  การเข้าใจในกระบวนการตัดสินใจของผู้บริโภคในการเลือกรับประทานอาหารจะมีประโยชน์มากกว่า  การทำความเข้าใจในเรื่องเหตุจูงใจของผู้บริโภคที่นำไปสู่การเกิดโรคอ้วนและการมีน้ำหนักตัวมากเกินอย่างไรบ้าง 

ประการที่สอง  พบว่า มีความไม่สอดคล้องกันที่เป็นสาระสำคัญมากระหว่างกลวิธี ส่วนบุคคลที่ผู้บริโภคได้รายงานถึงวิธีที่ผู้บริโภคนำมาใช้ควบคุมน้ำหนักตัว  และวิธีที่ดีที่สุดที่หลักฐานและความเข้าใจทางด้านวิทยาศาสตร์ได้ระบุไว้ในปัจจุบัน

ลักษณะนิสัยกับการตัดสินใจ
การศึกษาวิจัยของ เอซี เนลเซน ซึ่งใช้กลุ่มเป้าหมาย (กลุ่มตัวอย่าง) ที่ใช้เวลาเข้าร่วมอภิปรายนาน 3 ชั่วโมง ที่จัดขึ้นในอเมริกาเหนือ เอเชียเหนือ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยุโรป และตะวันออกกลาง จุดมุ่งหมายของกลุ่มก็เพื่อสำรวจความจำเป็นของผู้บริโภค โดยยึดถือสมมติฐานที่ว่า ยิ่งผู้บริโภคได้รับความพึงพอใจสนองตอบต่อความจำเป็นมากเท่าใด ก็ยิ่งมีแนวโน้มให้ผู้บริโภคเจาะจงเลือกผลิตภัณฑ์มากขึ้นเท่านั้น อย่างไรก็ตามจากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้บริโภคอาจไม่ค่อยประเมินความจำเป็นเมื่อต้องเลือกซื้ออาหาร โดยมากมักจะเลือกตามความเคยชินของตน ตัวอย่างเช่นรูปแบบความเคยชินการทำสิ่งต่าง ๆ ที่เคยทำมาแล้วและประสบผลสำเร็จในอดีต

การตัดสินใจในกระบวนการเลือกยึดหลักการง่ายๆ ที่ใช้กันอยู่ทั่วไปซ้ำแล้วซ้ำอีก กระบวนการนี้ก่อให้เกิดเป็นนิสัย เมื่อลักษณะนี้เกิดขึ้นแล้วกระบวนการเลือกก็จะใช้วิธีการเหมือนครั้งแรกถ้าไม่มีสิ่งหนึ่งสิ่งใดมาขัดจังหวะต่อกระบวนการตัดสินใจและกระตุ้นให้แต่ละคนทดลองสิ่งใหม่ๆ

จากแผนภูมิข้างล่างแสดงให้เห็นถึงลักษณะการตอบสนองในแต่ละช่วงชีวิตที่กำหนดนิสัยการบริโภคอาหารและโภชนาการของผู้บริโภคเฉพาะกลุ่ม
 

การสร้างลักษณะนิสัยโดยทั่วไปขึ้นอยู่กับความจำเป็นในแต่ละช่วงของชีวิต

และเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
 

 

 

แหล่งที่มา: จากงานวิจัยเรื่อง นิสัยและวิธีการกระตุ้นความสนใจในการรับประทานอาหารและดื่มนอกบ้านกับโรคอ้วนที่ระบาดอยู่ โดย เอซี เนลเซน

 

เป็นที่แน่นอนว่าการทำลายกระบวนการสร้างนิสัยในการตัดสินใจย่อมต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอนและก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนิสัย การทำลายเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้หลายทาง เช่น ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ หรือจากกลไกภายในที่มีอยู่ในตัวเราเองที่กระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ดังนั้น ความเข้าใจในกระบวนการสร้างนิสัยและการทำลายนิสัยอาจเป็นไปได้ที่จะทำให้เข้าใจว่าการสื่อสารอย่างไรและเมื่อไรที่จะทำให้เกิดผลที่ดีที่สุดต่อการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีในการควบคุมอาหารและการควบคุมน้ำหนักตัว


การควบคุมน้ำหนัก – ความเข้าใจของผู้บริโภคเมื่อเทียบกับหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
การวิจัยทำให้เราทราบว่า ความเข้าใจของผู้บริโภคในการควบคุมน้ำหนักตัวและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ซึ่งใช้ยึดถือเป็นข้อแนะนำทั่วๆไปในการสร้างสุขอนามัยสำหรับประชาชนไม่สอดคล้องกันอย่างยิ่งหลายประการ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า ในขณะที่ความรู้ของประชาชนเพิ่มขึ้นในเรื่องปริมาณของโรคที่เพิ่มมากขึ้นที่มีมูลเหตุมาจากการที่มีน้ำหนักเพิ่มมากขึ้น ประชาชนควรคำนึงถึงให้มากในเรื่องการเกิดโรคอ้วนอย่างรุนแรงซึ่งประชาชนมีความเชื่อโน้มเอียงไปในทางที่ว่าตนจะไม่ทุกข์ทรมานกับโรคนี้ ในขณะเดียวกันความเข้าใจเกี่ยวกับโรคอ้วนและ ความอดทนและการยอมรับเรื่องการมีน้ำหนักตัวมากเกินของประชาชนในบางกรณี ชี้ให้เห็นช่องว่างที่เกิดขึ้นอย่างเด่นชัดระหว่างความรู้ทางวิทยาศาสตร์และความเข้าใจทั่วๆไป


จากผลการวิจัยพบว่ามีคำตอบทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย เช่น ในประเทศญี่ปุ่น ผู้ตอบแบบสอบถามให้ข้อมูลว่า ตนไม่ต้องการเป็นตัวเด่นในเรื่องที่มีน้ำหนักมาก ดังนั้น จึงมีความอดทนน้อยมากในเรื่องความปรวนแปรของน้ำหนักตัว ในแหล่งข้อมูลบางแห่ง เช่น ประเทศฮ่องกง ประเทศสาธารณรัฐอาหรับเอมิเรส และ ประเทศจีน ซึ่งมีรายได้มากขึ้นในหนึ่งถึงสองช่วงอายุคนนี้ ส่งผลต่อการยอมรับทางวัฒนธรรมด้านการมีน้ำหนักตัวมากเกิน และโดยทั่วไปโรคอ้วนยังไม่เป็นที่กล่าวถึง แม้ว่าระดับการเป็นโรคอ้วนจะมีอัตราสูง ในประเทศนิวซีแลนด์พบว่า มีการคัดค้านคำกล่าวอ้างที่ว่าการมีน้ำหนักตัวมากเกินนั้นมักเป็นสิ่งที่ไม่พึงปรารถนา ในบางประเทศ เช่น ประเทศฟิลิปปินส์และประเทศออสเตรเลีย ในรายงานวิจัยพบว่าประชาชนแบ่งประเภทระดับการมีน้ำหนักตัวมากเกินและระดับของโรคอ้วนในแบบของตนอย่างไม่เป็นทางการ โดยจำแนกความแตกต่างระหว่าง “ความอ้วนที่ไม่เป็นอันตราย” และ “ความอ้วนที่เป็นอันตราย” ดังนั้นจากการวิจัยอาจกล่าวได้ว่าในบางประเทศ การมีน้ำหนักตัวมากเกินเป็นที่ยอมรับกันว่าเป็น “เรื่องปกติ” และความเสี่ยงต่อสุขภาพเนื่องจากการมีน้ำหนักตัวมากเกิน เป็นเรื่องที่คำนึงถึงกันน้อยที่สุดและที่แย่ที่สุดคือปฏิเสธว่าไม่มีโรคนี้

การศึกษาจากคำตอบในแบบสอบถามพบว่า น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและผิดหลักอนามัยมีส่วนสัมพันธ์กับอาหารจานด่วนจากภูมิภาคตะวันตกและเครื่องดื่มประเภทน้ำอัดลมมากกว่าอาหารและเครื่องดื่มประเภทอื่น เช่น อาหารจากภูมิภาคเอเชียหรือ ภูมิภาคอื่นซึ่งเป็นที่ทราบว่ามีผลต่อการนำไปสู่โรคอ้วนได้น้อย ผลที่เกิดขึ้นโดยลำดับคือเมื่อกลุ่มตัวอย่างเห็นปริมาณสารให้พลังงาน (แคลอรี่) เมื่อเปรียบเทียบให้ดูระหว่างอาหารพื้นบ้านและอาหารแบบตะวันตก คำตอบของกลุ่มตัวอย่างประการหนึ่งคือ รู้สึกประหลาดใจเพราะว่ามีแนวโน้มที่จะประเมินแคลอรี่ในอาหารประจำชาติต่ำ เป็นต้นว่า อาหารจำพวก ผัดก๋วยเตี๋ยว นาซิ เลมัค และอาหารประจำชาติประเภทอื่นซึ่งเป็นที่นิยม

จากการสำรวจยังพบด้วยว่ากลุ่มตัวอย่างแปลความหมายของ “การรับประทานเพื่อสุขภาพ” แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น กลุ่มตัวอย่างชาวอินโดนีเซีย เห็นว่า “อาหารสุขภาพ” คือ อาหารที่มีความเกี่ยวเนื่องกับความสะอาดและการจัดวาง ในขณะที่กลุ่มตัวอย่างชาวนิวซีแลนด์เห็นว่า “อาหารสุขภาพ” จะโยงไปถึงการดูแลรักษาน้ำหนักร่างกายที่ส่งผลต่อการมีสุขภาพดีและการรับประทาน“อาหารที่ดี”

เกี่ยวกับกลวิธีการควบคุมน้ำหนักนั้นคำตอบที่ง่ายที่สุดต่อความคิดที่ว่าอาหารบางจำพวกจะทำให้น้ำหนักเพิ่มมากขึ้นก็คือ ต้องลดความถี่ของการรับประทานอาหารนั้นๆ อย่างไรก็ตามความเข้าใจอย่างผิดๆเกี่ยวกับชนิดของอาหารที่ให้พลังงานสูงเป็นสิ่งที่ค่อนข้างจะทำลายประสิทธิภาพของการเลือกรับประทานอาหารอย่างไม่รู้ตัว ผู้ตอบแบบสอบถามหลายรายเชื่อในวิธีการ “การรับประทานที่สมดุล” ตัวอย่างเช่น ในประเทศจีน ความเข้าใจผิดที่เห็นโดยทั่วไปคือความคิดที่ว่าการรับประทานชาร้อนควบคู่กับการรับประทานอาหารแต่ละมื้อสามารถลดปริมาณไขมันของอาหารที่รับประทานเข้าไป รวมถึงความเข้าใจผิดทั่วไปที่ว่า รับประทานอาหารหนักมากในวันนี้และรับประทานอาหารเบาในวันรุ่งขึ้นสามารถทำให้มีความสมดุลในการรับประทานอาหาร อย่างไรก็ตามบ่อยครั้งที่พบว่าการประมาณค่าของพลังงานไม่ถูกต้องดังนั้นจึงทำให้กลยุทธ์ในการควบคุมน้ำหนักไม่ได้ผล

กลวิธีควบคุมน้ำหนักตัวอย่างง่ายๆที่อ้างถึงอีกวิธีหนึ่งคือการเลิกรับประทานอาหารจานด่วน “แบบชาวตะวันตก” และเลิกดื่มน้ำอัดลม ซึ่งหลายคนเชื่อว่าเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการลดน้ำหนักตัวที่จะต้องนำมาปฏิบัติ ผู้ตอบแบบสอบถามหลายรายเชื่อว่า การงดอาหารบางมื้อเป็นการลดน้ำหนักตัวที่ได้ผลซึ่งค้านกับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ

ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย
ผลจากการศึกษามีข้อเสนอแนะสามประการที่ควรปฏิบัติสำหรับโรงงานอุตสาหกรรม ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม และนักการศึกษาผู้ที่เกี่ยวข้องกับสุขอนามัยชุมชนในการทำให้การป้องกันในเรื่องการควบคุมน้ำหนักปรากฏชัดขึ้น ได้แก่ ประการแรก จำเป็นต้องมีการบ่งชี้และขจัดความเชื่ออย่างผิดๆโดยทั่วไปเกี่ยวกับวิธีการควบคุมน้ำหนักตัวที่มีประสิทธิภาพ ประการที่สอง การมุ่งให้ข้อมูลแก่ผู้บริโภคในช่วงชีวิตที่เขากำลังจะเปลี่ยนนิสัยมากที่สุดสามารถช่วยให้ทั้งนักการศึกษาด้านสุขอนามัย และโรงงานอุตสาหกรรมผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม มีความตระหนักในเรื่องความเกี่ยวโยงกันระหว่างสุขภาพ โภชนาการและทางเลือกวิถีชีวิตที่เพิ่มมากขึ้น ประการที่สาม คำแนะนำที่สามารถนำไปปฏิบัติได้เกี่ยวกับการรับประทานเพื่อสุขภาพซึ่งเป็นตัวบ่งบอกและกำหนดลักษณะนิสัยทั่วไป และวิธีการตัดสินใจเปรียบเสมือนหนึ่งเป็นทางเลือกในการปฏิบัติการสุขภาพชุมชนเหล่านี้อาจเป็นการเสนอโอกาสใหม่เพื่อเป็นการสนับสนุนการเปลี่ยนลักษณะนิสัย

การชี้แนะและการขจัดความเชื่ออย่างผิดๆ ในเรื่องวิธีการควบคุมน้ำหนักตัว
ประการแรกก็คือต้องมั่นใจว่าผู้บริโภคเข้าใจอย่างถ่องแท้ถึงความหมายของโรคอ้วนและการมีน้ำหนักตัวมากเกิน การให้คำจำกัดความของคำว่าการมีน้ำหนักที่มีสุขภาพดี การมีน้ำหนักตัวมากเกินและจำเป็นต้องอธิบายและสื่อสารการเป็นโรคอ้วนให้ชัดเจน เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องว่าน้ำหนักที่มีสุขภาพดีคืออะไร และเมื่อใดที่การมีน้ำหนักตัวมากเกินจะกลายเป็นความเสี่ยงกับปัญหาด้านสุขภาพ ประชาชนจำเป็นต้องได้รับข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริงในเรื่องวิธีการประเมินตามหลักวิทยาศาสตร์และประสิทธิภาพที่เห็นผลอย่างชัดเจนเพื่อการควบคุมน้ำหนักด้วยตนเองที่ดีขึ้น

กลุ่มผู้บริโภคเป้าหมายระหว่างช่วงเวลาหนึ่งเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้บริโภคย่อมมีการเปลี่ยนแปลงตลอดระยะเวลาช่วงชีวิต ตัวอย่างเช่น สิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่มีอิทธิพลเหนือผู้บริโภคเมื่ออยู่ในช่วงชีวิตการทำงานระยะแรกเมื่อผู้บริโภคกำลังสร้างนิสัยการรับประทานอาหาร ในทำนองเดียวกัน ผู้บริโภคที่เริ่มมีครอบครัวขนาดเล็กย่อมง่ายต่อการครอบงำเมื่อเริ่มสนใจต่อการรับประทานดีอยู่ดี ของครอบครัว โดยเฉพาะผู้หญิงมักจะใจกว้างและถูกชักจูงได้ง่ายให้ยอมรับข้อมูลเกี่ยวกับอาหารการรับประทานและการดื่มเพื่อบำรุงรักษาน้ำหนักที่ทำให้มีสุขภาพดี การเข้าถึงกลุ่มคนเหล่านี้สามารถทำได้โดยใช้สื่อโฆษณาและช่องทางอื่นๆเพื่อให้ข้อมูลข่าวสารที่สำคัญเกี่ยวกับการควบคุมน้ำหนักตัวให้กับผู้บริโภค

ข้อควรปฏิบัติในการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพ
ผู้บริโภคมักจะได้รับคำแนะนำให้รับประทานอาหารเพื่อสุขภาพที่ดีและสมดุล และเชื่อว่าหลายคนปฏิบัติเช่นนั้น แต่จะมีวิธีการอย่างไรที่จะง่ายต่อความเข้าใจและการปฏิบัติ คำแนะนำการรับประทานเพื่อสุขภาพจำเป็นต้องปฏิบัติให้เห็นอย่างชัดเจนว่าจะต้องทำอย่างไรในเรื่องของอัตราส่วนที่เหมาะสม คุณค่าทางโภชนาการ และปริมาณแคลอรี่ที่ควรได้รับ เพื่อสร้างความเข้าใจให้กับผู้บริโภคในการตัดสินใจเลือกรับประทานอาหารและเป็นเครื่องมือในการเปลี่ยนแปลงการเลือกรับประทานอาหารเมื่อจำเป็นบนพื้นฐานของข้อมูลที่ถูกต้องชัดเจน

ข้อความสำคัญ
“ความเข้าใจในการสร้างลักษณะนิสัย พฤติกรรมการบริโภคและการเสริมแรงให้เกิดเป็นนิสัย เป็น
ตัวการสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการเลือกอาหาร มีคำกล่าวว่า นิสัยเก่าเลิกยาก ดังนั้น พฤติกรรมการบริโภคเดิมยากต่อการเปลี่ยนแปลง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นไปไม่ได้ที่จะเปลี่ยนนิสัย ส่วนมากจะเปลี่ยนไปถ้ามีบางสิ่งบางอย่างหรือเหตุการณ์บางอย่างถึงจุดที่จะต้องเปลี่ยน การทำความเข้าใจในสิ่งเหล่านี้สามารถทำให้อุตสาหกรรมอาหารและนักการศึกษาด้านสุขอนามัย คิดหาวิธีการที่จะครอบงำทางความคิดและบางทีผู้คนจำนวนมากในหลายๆโอกาสจะเป็นตัวการผลักดันให้การทำการตัดสินใจพัฒนาขึ้นเพื่อลดหรือหยุดโรคอ้วน” ฟินน่า คาเมรอน (Fiona Cameron)  ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาแถบเอเชียแปซิฟิค เอซี เนลเซน (AC Nielsen) กล่าว

 
t_Articles

 
 

Copyright © 2004 Asian Food Information Centre (AFIC)
* Permission is granted to media, health and education professionals to use AFIC information resources in part or in full, providing credit is given to its source and AFIC is informed of its use by emailing info@afic.org.
No part of any AFIC information resources or the AFIC logo or its name may be used for any advertising or commercial product promotion purposes or with any commercially branded materials.