19 ตุลาคม 2550

มีประชากรมากกว่า 89 ล้านคนในทวีปเอเชียที่ได้รับความทุกข์ทรมานจากโรคเบาหวานซึ่งองค์กรด้านสุขภาพได้ขนานนามว่าเป็นโรคระบาดระดับโลก  และด้วยจำนวนผู้ป่วยที่ยังคงมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ-ผู้ป่วยโรคเบาหวานทั่วโลกจำนวน 4 ใน 5  นั้นเป็นประชากรชาวเอเชีย 

ความจริงที่น่าเศร้าคือโรคเบาหวานประเภท 2 ที่เป็นกันมากที่สุดนี้สามารถป้องกันได้โดยการปรับเปลี่ยนลักษณะการใช้ชีวิตที่ดีต่อสุขภาพให้มากขึ้น การที่มีขนาดรอบเอวที่เพิ่มขึ้น ไม่ยอมออกกำลังกาย และใช้วิถีชีวิตที่เฉื่อยแฉะเป็นสิ่งที่ควรตำหนิ, และหากเราถ่ายทอดลักษณะการใช้ชีวิตแบบนี้ให้แก่ลูกหลานของเรา, แนวโน้มของการเป็นโรคเบาหวานในเด็กก็จะมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งในปัจจุบันจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภท 2 ทั้งหมดนั้นมีจำนวนมากกว่าครึ่งหนึ่งที่พบในเด็กและวัยรุ่น 

เพื่อเพิ่มความตระหนักและป้องกันการเป็นโรคเบาหวาน, สหพันธ์เบาหวานโลก(International Diabetes Federation)ได้ระบุให้วันที่ 14 พฤศจิกายน เป็นวันเบาหวานโลก และเพื่อเป็นการสนับสนุนวันเบาหวานโลก, ศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านอาหารแห่งเอเชีย (AFIC) ได้จัดทำ 2 ข้อมูลความรู้ใหม่ที่ง่ายต่อการใช้งาน ซึ่งข้อมูลทั้ง 2 ชิ้นนี้ได้จัดทำไว้ในรูปแบบออนไลน์ โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคเบาหวานและอาจช่วยผู้คน (และสมาชิกในครอบครัว) ที่ต้องการลดความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวาน ในการตรวจประเมินความเสี่ยงขั้นต้นด้วยตนเอง 

เครื่องมือที่ง่ายต่อการใช้งานของ AFIC

ประมาณ 1 ใน 2 ของผู้ที่มีสัญญาณเริ่มต้นของการเป็นโรคเบาหวานมักไม่ทราบว่าตนเองเป็นเบาหวาน ดังนั้นอาการอะไรบ้างที่คุณควรมองหา และคุณสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากที่ไหน? 

คุณสามารถเข้าเว็บไซต์ของAFICและทำการประเมินความเสี่ยงพัฒนาการของโรคเบาหวานด้วยวิธีการที่ง่ายและรวดเร็ว (เข้าไปที่ www.afic.org หลังจากนั้นเลือก “Self-assessment of risk for type 2 diabetes (การประเมินความเสี่ยงจากโรคเบาหวานประเภท 2 ด้วยตนเอง) ที่ http://www.afic.org/T2DM/T2DM.htm) เครื่องมือนี้ไม่สามารถทดแทนการเข้าพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อปรึกษาปัญหาสุขภาพ แต่อาจช่วยให้คุณสามารถตรวจสอบด้วยตนเองอย่างง่ายๆ ว่า คุณเป็นหนึ่งในหลายๆคนที่อาจมีอาการของโรคเบาหวานประเภท 2 โดยที่คุณไม่รู้ตัว, หรือมีความเสี่ยงที่จะพัฒนาไปสู่การเป็นโรคนี้หรือไม่ 

AFIC ยังมีโบรชัวร์ ที่ให้ความรู้ทั้งหมดเกี่ยวกับโรคเบาหวานและมีวิธีใดบ้างที่คุณสามารถทำได้เพื่อหลีกเลี่ยงการเป็น 1 ในจำนวนผู้ป่วย 7 ล้านคนที่เป็นโรคเบาหวานและยังคงมีจำนวนเพิ่มขึ้นทุกๆปี เข้าชมAFIC เว็บไซต์ (www.afic.org) และเข้าไปที่ลิงค์ “สิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับเบาหวานประเภท 2” (What You Should Know About Type 2 Diabetes), เพื่อดาวน์โหลดและพิมพ์เก็บไว้เป็นสำเนาสำหรับตัวคุณเอง 

ถึงเวลาลงมือปฏิบัติ

เมื่อคุณรู้ว่าสิ่งที่จำเป็นต้องทำคืออะไร แล้วทำไมไม่ร่วมกับผู้คนอีกหลายล้านคนทั่วโลกเพื่อทำความรู้จักและป้องกันการเป็นโรคเบาหวานในวันเบาหวานโลกล่ะ? ตรวจสอบความเสี่ยงการเป็นโรคเบาหวานด้วยตนเอง - ด้วยเครื่องมือผู้ช่วยออนไลน์ของ AFIC โดยไม่มีค่าใช้จ่าย, รวดเร็ว และง่ายต่อการใช้, และอาจเป็นก้าวแรกของคุณ (และสมาชิกในครอบครัว) สู่การมีสุขภาพที่ดีในอนาคตอีกด้วย! 

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม กรุณาติดต่อสำนักงานAFIC ได้ที่ info@afic.org.  

ความจริงเกี่ยวกับโรคเบาหวาน 

อะไรคือโรคเบาหวาน?

โรคเบาหวานคือการที่ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้นสูงกว่าปกติ, ในสภาพร่างกายที่สมบูรณ์นั้น ตับอ่อนจะผลิตฮอร์โมนที่เรียกว่าอินซูลินซึ่งมีหน้าที่ในการเปลี่ยนน้ำตาลให้เป็นพลังงานสำหรับร่างกาย, ในกรณีที่เกิดโรคเบาหวาน กระบวนการเหล่านี้จะมีความผิดปกติอันเนื่องจากสาเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ ตับอ่อนไม่ผลิตอินซูลิน (เบาหวานประเภท 1) หรืออินซูลินไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์เพราะปริมาณที่ถูกผลิตขึ้นมานั้นไม่เพียงพอต่อความต้องการ หรือการที่เซลล์ร่างกายต่อต้านการทำงานของอินซูลิน(เบาหวานประเภท 2) ซึ่งจริงๆ แล้วโรคเบาหวานประเภท 2 เป็นชนิดที่เป็นกันมากที่สุด ซึ่งคิดเป็นจำนวนถึง 90% ของจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานทั้งหมด 

โรคเบาหวานยังเป็นสาเหตุของการเพิ่มระดับไขมันในเลือด(คอเรสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์) โรคแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคเบาหวานยังรวมถึงการเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด, การหมุนเวียนของเลือดที่ไม่เพียงพอและทำให้เสี่ยงต่อการถูกตัดอวัยวะ, ลดการมองเห็นและเกิดอาการไตวาย 

อะไรคือปัจจัยเสี่ยงของการเป็นโรคเบาหวาน?

คุณมีความเสี่ยงเพิ่มมากขึ้นต่อการเป็นโรคเบาหวาน หาก

-          คุณมีครอบครัวที่มีประวัติป่วยด้วยโรคเบาหวานประเภท 2

-          คุณมีพัฒนาการของโรคเบาหวานระหว่างการตั้งครรภ์ (เบาหวานจากการตั้งครรภ์)

-          คุณมีภาวะน้ำหนักเกิน

-          คุณออกกำลังกายน้อยมากและปกติเป็นคนไม่กระฉับกระเฉง

-          คุณเป็นผู้สูงวัย (1 ใน 5 ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปีเป็นเบาหวานประเภท 2)

อะไรบ้างคือสัญญาณของโรคเบาหวาน?

โดยปกติแล้วโรคเบาหวานประเภท 2 จะเกิดขึ้นอย่างช้าๆและคนส่วนมากมักไม่ทราบว่าตนเองเป็นโรคนี้จนกระทั่งเกิดอาการของโรคแทรกซ้อนต่างๆ ลักษณะอาการของโรคเบาหวานประเภท 2 ส่วนมากที่รู้กัน คือ อาการกระหายน้ำอย่างมาก, ปัสสาวะบ่อย, หิวบ่อย, น้ำหนักตัวลดลงโดยที่ไม่ได้ต้องการ, ไม่มีเรี่ยวแรง, เห็นภาพไม่ชัด, บาดแผลหรือรอยถลอกต่างๆ หายช้าลง, เกิดอาการชาหรือหมดความรู้สึกตามมือหรือเท้า, มีการติดเชื้อเรื้อรังตามบริเวณผิวหนัง, เหงือก, ช่องคลอด หรือ ทางเดินปัสสาวะ

เราสามารถลดความเสี่ยงพัฒนาการเกิดโรคเบาหวานของเราได้อย่างไร?

ลดน้ำหนักส่วนเกิน มากกว่า 8 ใน 10 ของผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภท 2 มักมีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน การลดน้ำหนักตัวที่เกินลงประมาณ 7-10% ของน้ำหนักปัจจุบันสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวานประเภท 2 ได้ครึ่งหนึ่ง

คู่มือป้องกันโรคเบาหวาน ของสหพันธ์เบาหวานโลกระบุไว้ว่าการมีไขมันบริเวณรอบเอว (ท้องน้อย) อยู่เป็นจำนวนมากนั้น อาจเพิ่มความเสี่ยงการเกิดโรคเบาหวาน ตรวจสอบความเสี่ยงของคุณโดยการวัดขนาดรอบเอวด้วยการใช้สายวัด วางสายวัดให้อยู่กึ่งกลางระหว่างขอบล่างของกระดูกซี่โครงซี่ล่างสุดและกระดูกสะโพกส่วนบน เส้นรอบเอวของผู้ชายควรมีขนาดน้อยกว่า 90 ซม. หรือของผู้หญิงควรน้อยกว่า 80 ซม. จึงจะถือว่ามีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานต่ำ . (IDF Consensus Worldwide Definition of the Metabolic Syndrome, 2005. www.idf.org)

ลุกจากที่นอน แล้วเคลื่อนไหวบ้าง!

การเคลื่อนไหวร่างกายอยู่เสมอสามารถลดโอกาสการเกิดโรคเบาหวานประเภท 2 ได้ครึ่งหนึ่งทีเดียว นั่นเป็นเพราะว่าการให้กล้ามเนื้อได้เคลื่อนไหวจะช่วยเพิ่มความสามารถของกล้ามเนื้อในการดูดซึมกลูโคสและใช้อินซูลิน

เลือกลักษณะการออกกำลังกายที่ผสมผสานกันระหว่างการออกกำลังกายแบบแอโรบิค, การฝึกความแข็ง แรงของกล้ามเนื้อ, และการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ

1) การออกกำลังกายแบบแอโรบิค - แนะนำให้ทำอย่างน้อย 5 ครั้งต่ออาทิตย์ ประมาณ 30 นาทีต่อวัน หากคุณต้องการลดน้ำหนัก ให้เพิ่มระยะเวลาการออกกำลังซึ่งเป็นประโยชน์กับร่างกายของคุณด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม AFIC แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนเพิ่มระดับและระยะเวลาการออกกำลังกาย

2) การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ-การสร้างกล้ามเนื้อหมายถึงการที่ร่างกายสามารถเผาผลาญแคลอรี่ได้มากกว่าและปรับปรุงความสามารถของร่างกายเองเพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด การยกน้ำหนักเป็นตัวอย่างการออกกำลังกายเพื่อฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ

3)การออกกำลังเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ เช่น การยืดเหยียดช่วยให้ข้อต่อมีความยืดหยุ่นและลดความเสี่ยงจากการได้รับบาดเจ็บระหว่างการออกกำลัง

การเพิ่มกิจกรรมทางด้านร่างกายไม่ได้หมายถึงการต้องเข้าสถานที่ออกกำลังกายหรือสโมสรกีฬา การเปลี่ยนแปลงลักษณะการดำเนินชีวิตประจำวันเพียงเล็กน้อยก็เพียงพอที่จะทำให้เกิดความแตกต่างได้ ทำไมไม่เดินไปทำงานหรือร้านค้าล่ะ? หรือไม่ก็ทำสวน? หรือเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมของเด็กๆ หรือลูกหลานของคุณที่ต้องใช้ความคล่องแคล่วว่องไวของร่างกาย หรือ ใช้บันไดแทนการใช้ลิฟท์หรือบันไดเลื่อน หรือเดินขึ้นลงบันไดเลื่อนบ้างก็ได้?

อ้างอิง

1. WHO Consultation Report. Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications (1999)
2. International Diabetes Foundation: Diabetes Atlas Executive Summary 2nd Ed. 2003
3. American Diabetes Association, 'Standards of Medical Care for Patients with Diabetes Mellitus', Diabetes Care, January 2003
4. WHO: The Asia-Pacific Perspective on Obesity 2001
5. Hu, van Dam, & Liu, 'Diet and risk of type II diabetes: the role of types of fat and carbohydrate', Diabetologia 44:805-817, 2001
6. Cefalu & Hu, 'Role of Chromium in Human Health and in Diabetes', Diabetes Care 27:11, Nov 2004 pp 2741-51
7. Schultze, Willet, Stampfer, Hu, et al, 'Sugar-Sweetened Beverages, Weight Gain, and Incidence of Type 2 Diabetes in Young and Middle-aged Women', JAMA 2004;292:927-934r